Zelf een radio-ontvanger bouwen op school
Sinds 2001 wordt door de afdeling, in een tiental lessen, aan leerlingen
op een middelbare school geleerd om zelf een ontvanger te bouwen. Dit vindt
plaats in het kader van de "Verrijkingscursussen" op het Keizer
Karel College (KKC) te Amstelveen.
De samenwerking met de school is ontstaan door een gezamenlijk initiatief
van Anneke Jesse, de dochter van radiopionier Henk Jesse, PAøCII, en
onze huidige afdelingsvoorzitter Geert Paulides, PA7ZEE.
Anneke is lerares op het KKC en heeft in de onderneming van haar vader een
behoorlijke handvaardigheid opgedaan. Geert legt zich toe op het ontwerpen
en maken van eenvoudige bouwprojecten voor beginnende radioamateurs.
De ontvanger
Om diverse redenen is gekozen voor een passieve ontvanger voor de middengolf omroepband:
- Een passieve ontvanger roept altijd verbazing op over de "Magie van Radio".
- Het principe is op het niveau van de leerlingen goed uit te leggen.
- Het ontwerp van deze passieve ontvanger nodigt uit tot experimenteren.
- Door het hoge vermogen van veel stations op de middengolf, is met een beperkte antenne toch veel te ontvangen.
- Het beschikbare budget heeft geen ruimte voor dure componenten en een batterij.
Verschillende leerlingen hebben inmiddels een vervolg-bouwproject gemaakt. Zoals een seriekring
om de selectiviteit van hun passieve ontvanger te verbeteren en een passieve
ontvanger voor de korte golf.
Het materiaal waaruit de onderdelen worden gemaakt is vrijwel overal beschikbaar.
Zo worden de spoelvormen van de antennekoppelspoel en de afstemspoel uit respectievelijk
PVC-afvoerbuis (75 mm) en PVC-hemelwaterafvoer (80 mm) gemaakt.
Hierdoor kan de antennespoel losser of vaster worden gekoppeld met de afstemspoel.
Als wikkeldraad wordt montagedraad met PVC-isolatie gebruikt met een kerndiameter
van 0,4 mm en een buitendiameter van 0,8 mm. Hoewel PVC hoogfrequente verliezen
geeft, is naast een zeer lage prijs, de eenvoudige spatiëring een voordeel.
De variabele condensatoren voor de afstemkring en voor de fijn-afstemming
zijn polyvaricons uit de surplushandel.
Kennismaking met het radioamateurisme
Gedurende de cursus is tijdens enkele lessen extra hulp nodig. Leden van de
afdeling bieden dan hulp bij het boren van de frontplaat, het wikkelen van
de spoelen en bij het opsporen van fouten aan het einde van de cursus.
De laatste les is voornamelijk een demonstratieles. Er worden dan, onder begeleiding
van een bevoegd amateur, verbindingen in de 2 m-band en op de kortegolf gemaakt
door de leerlingen. Tevens wordt de combinatie van een communicatieontvanger
met een computer gedemonstreerd, door weerkaarten en PSK-teksten mee te lezen.
Tijdens deze les bestaat er een goed persoonlijk contact tussen radioamateurs
en leerlingen.
Jaap, PAøIF, laat de leerlingen kennis maken met
de morsecode.
Vervolgens maakt hij een verbinding met een Britse amateur.
"Cool !" was de reactie
Wim PE3WIM demonstreert verschillede digimodes en laat o.a. zien dat er vanuit wat knarsende radiosignalen een keurige weerkaart op het scherm van een pc tevoorschijn kan komen.
